Gorące tematy: COVID-NEWS Antypartia Ruch Oporu 2020 Dyżury administratorów RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
470 postów 1988 komentarzy

W obronie cywilizacji łacińskiej przed bandytami i obłudnikami

Janusz Górzyński - Quis et deus? – KTÓŻ JAK BÓG! Discedite a me omnes pessimi haeretici, filii diaboli, et pestes animarum: vos detestor, et abominor, et cum Ecclesia Dei anathematizo. Jan kard. Bona O Cist

Cywilizacje a Polska

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

Cywilizacje a Polska prof. Jaroszyński

 

Cywilizacja łacińska i jej wrogowie.
 
Dzisiaj, gdy na rozległych obszarach Ziemi grozi wierze, że zgaśnie jak płomień, który nie jest już podsycany... Prawdziwym problemem w obecnej chwili dziejowej jest to, że Bóg znika z horyzontu ludzi”.
Benedykt XVI
 
 
Rozmowa z Pawłem Skrzydlewskim (przeprowadzona przez Teologia Polityczna)
Mateusz Niemyjski:
 
Feliks Koneczny podkreślał w swych dziełach istotną rolę Kościoła w oddziaływaniu na polskie państwo i społeczeństwo. W swoich książkach Koneczny stawia mocne tezy: „Polska albo będzie katolicka, albo jej nie będzie”, lub w innym miejscu: „Działania przeciwko kościołowi są działaniami przeciwko Polsce”. Czy myślenie Konecznego w dobie postępującej w Europie laicyzacji, nie jawi się dziś jako swoisty archaizm?
 
Paweł Skrzydlewski:
 
W każdej kulturze i cywilizacji odnajdujemy jakieś zjawiska religijne. Religia jest częścią racjonalnego sposobu zachowania się człowieka.Wypływa niejako z natury człowieka.Życie religijne ma ogromny wymiar społeczny, i taką tezę konstruuje Koneczny. Autor Dziejów Rosji był tym historykiem, który mocno podkreślał cywilizacyjno-twórczy wkład Kościoła katolickiego w dzieje narodu polskiego. W książce Święci w dziejach narodu polskiego Koneczny twierdzi, żehistorii Polski nie sposób pojąć bez uwzględnienia tego właśnie wymiaru religijnego.Odejście od religii, a tym samym od nauki Kościoła katolickiego, to nie jedyne zagrożenie, które dostrzegł Koneczny. Poważnym niebezpieczeństwem jest również sakralizacja życia społecznego (ludzkiego!) poprzez aprioryczne, sakralne prawo religijne. Niewątpliwie są cywilizacje, w których wpływ religii na społeczeństwo ma charakter w ostatecznym rozrachunku pejoratywny, gdyż doprowadza do sakralizacji życia społecznego, sakralizacji ludzkiej kultury.
Koneczny nie chce tryumfu państwa klerykalnego, przedstawia koncepcję państwa, którego społeczeństwo wyznaje chrześcijańskie wartości. Jednym z filarów cywilizacji łacińskiej jest właśnie fakt rozumnego rozdziału sfery życia religijnego od sfery życia państwowego. To rozróżnienie jest jakby sprawą naturalną dla Kościoła Katolickiego i dla państwa łacińskiego. Podobne rozgraniczenie pojawiło się już w filozofii św. Tomasza z Akwinuw traktacie De regno, a także w dziełach Św. Augustyna, który dokonał rozdziału na civitas dei i civitas terra.
 
Koneczny w całej swojej twórczości, szczególnie w Rozwoju moralności pisał, że religia oraz dekalog nie są realizacją sztucznych praw, które egzystencjalnie nie wiążą człowieka.Brak religii jest jednym ze źródeł deprecjacji godności człowieka i jego zniewolenia. Religia chrześcijańska jest – zdaniem Konecznego – wsparciem i fundamentem personalizmu, wolności i świadomości swej osobowej godności. Dlatego walka z religią, która rozgrywa się współcześnie w kulturze, jest walką o to, a żeby zawłaszczyć człowieka.
 
Zdaniem Konecznego – odchodzenie Europy, poszczególnych krajów od chrześcijaństwa, to oczywiste odcinanie się od historycznych korzeni. Chrześcijaństwo w rozumieniu Konecznego jest czymś, co określa naszą tożsamość, co stanowi jej istotną część. Odcinanie się od tej religii jest więc swoistym samobójstwem. W świetle pism autora O wielości cywilizacji – proces walki z religią chrześcijańską ma również swój wymiar cywilizacyjny.Walka z Kościołem Katolickim jest w dużej mierze walką ze źródłami i elementami cywilizacji Zachodu. Inna rzeczą jest, że forma życia społecznego w oparciu o wartości chrześcijańskie jest zagrożeniem dla innych cywilizacji,że bywa postrzegana jako rujnowanie wielu elementów życia społecznego formowanych w oparciu o niezachodnie cywilizacje. Mówię tu choćby o sprzeczności jaka pojawia się, gdy przyjmiemy wizję człowieka płynącą z Ewangelii a formą życia jaką jest system kastowy, czy też życie rodzinne ukształtowane w rodzinach poligamicznych.
Co grozi krajom, w tym i Polsce, jeśli nie będą przestrzegać zasady cywilizacji łacińskiej?
Zasad budowanych w oparciu o solidaryzm, życzliwość, subsydiarność.
 
Paweł Skrzydlewski:
 
Zasady cywilizacji łacińskiej są nam dobrze znane. Pierwsza z nich mówi o tym, że życie społeczne w ramach cywilizacji łacińskiej musi mieć na uwadze rozwój samego człowieka, poprzez trwanie i umacnianie podstawowej ludzkiej wspólnoty, jaką jest rodzina,oparta na monogamicznym, nierozerwalnym związku mężczyzny i kobiety. Drugim ważnym elementem jest edukacjaoraz powrót do korzeni historycznych, filozoficznych i teologicznych Europy, które ostatecznie umacniają rozwój i trwanie narodu. Jest to – zdaniem Konecznego – pewne panaceum na odbudowanie kultury Zachodu. Jeśli Polska nie będzie przestrzegała zasad cywilizacji łacińskiej, grozi nam stan cywilizacyjny, który Koneczny zobrazował onegdaj na przykładzie Rosji oraz Indii. Państwo, które nie jest wierne swoim zasadom, musi zginąć. Upadek cywilizacji łacińskiej na jakimś terenie, w jakimś regionie, nie musi być upadkiem globalnym, są też wyraźne, jawne świadectwa silnego odradzania się cywilizacji Zachodu. Przykładem takiego renesansu są Stany Zjednoczone i ruch tworzony wokół telewizji EWTN, takich postaci jak Matka Angelica, Ojciec John Corapi i inni.
 
W XIII wieku na Zachodzie rozrastały się potężne sekty, herezje, rozwijała się gnoza, a mimo to, pojawiły się takie osoby jak św. Tomasz z Akwinu, które swoją działalnością ratowały kulturę zachodu.
 
W XX wieku taką osobą, która uratowała kulturę zachodu był Jan Paweł II. Ojciec święty pisywał o powyższych zagrożeniach m.in. w encyklice Evangelium Vitae. Pamiętajmy również o tym, co stanowiło przesłanie dla twórczości Feliksa Konecznego, który w Myśli narodowej z 1933 roku pisał: „Bezsilne jest zło w życiu publicznym, dopóty, dopóki utrzymuje maskę dobra”.
Polskę postrzega Koneczny jako kraj frontowy, leżący między cywilizacją turańską, tj. Rosją, i cywilizacją bizantyjską, tj. Niemcami. Czy w związku z tym konflikt na tle cywilizacji, które wyrastają z innego pnia, jest nieunikniony?

Koneczny, a za nim Samuel Huntington podkreślają, że konflikty cywilizacyjne są nieuniknione. To, że zdaniem Konecznego znajdujemy się o obrębie konfliktu, może się okazać jednak naszą szansą. Już starożytni powiadali: Quae nocent, donocent. Życie narodowe, życie cywilizacyjne, to pole walki. Najlepszą strategią jest benedyktyńska zasada Ora et labora, która pozwala zebrać siły i nabrać pokory. Taka strategia budowana na solidnym fundamencie umacnia nasze wartości. Koneczny wiek temu był zdania, że Polska ma pewną cywilizacyjną misję do wykonania, misję moralną wobec innych narodów europejskich. Czy ta teza Konecznego nie straciła dziś na znaczeniu?
 
Celem dziejowym Polski jest uczynienie z polityki działalności dobrej moralnie. Koneczny pokazywał, że jest to obecne w historii Polski od początku.
 
W dziejach Polski i Europy widzimy różne wydarzenia, które pokazują nam walkę o to, a żeby polityka była moralna. Na przykład koncepcje unii obecne w dziejach Polski, jako zjednoczenia równych z równymi, nie do panowania jednego nad drugim,ale dla wzajemnej pomocy.
 
To przesłanie jest widoczne m.in. w przedmowie do Unii horodelskiej z 1413 rokunie dozna łaski zbawienia ten, kto się wyrzeknie miłości”. Miłość jako zasada życia społecznego i politycznego, to nie jest teza nowa. Była ona obecna u stoików i u Arystotelesa,który w Polityce pisał, że „miłość wzajemna jest największym z dóbr państwowych”. Koncepcję Arystotelesa i stoików przejął Zachód. Podobne zdanie możemy wyczytać w Ewangelii. Jan Paweł II mówił, że można odrzucić Chrystusa i można odrzucić Zachód, ale w imię, czego? W imię adoracji zła? Takie jest również myślenie Konecznego, na co wskazują jego pisma historyczne.
 
Czy taki podmiot jak Unia Europejska, w którym – mówiąc językiem Konecznego – ścierają się różne cywilizacje, jest możliwe budowanie wspólnej hierarchii wartości?
 
Koneczny jako historyk doskonale zdawał sobie sprawę, że w dziejach Europy były, są i będą pojednania i różnego rodzaju unie militarne, gospodarcze, finansowe.Dla Konecznego takie przymierza są czymś cywilizacyjnie naturalnym. Tymczasem – z perspektywy badań Konecznego – widzimy, że Unia Europejska jest budowana na poważnych błędach antropologicznych.
 
W dziedzinie instytucjonalnej Unia Europejska jest tworem bizantyjskim, jednak większość państw w jej ramach działająca odwołuje się do zasad cywilizacji łacińskiej.
 
Polityka cywilizacji łacińskiej budowana jest w oparciu o interes narodowy, społeczny solidaryzm i dekalog.
 
Tymczasem w cywilizacji bizantyjskiej mamy do czynienia z centralizmem, biurokratyzmem oraz fiskalizmem, z narzucaniem narodom i społeczeństwom obcych im celów. Pamiętajmy, że jeden z twórców ideowych Unii Eurpejskiej to Jean Monnet, dla którego istnienie silnych i suwerennych, narodowych państw, to nie tylko pogwałcenie jedności kultury europejskiej, lecz niebezpieczne źródło wojen, konfliktów, przemocy itp..Teza Monneta jest oczywiście fałszywa, lecz przecież została uczyniona ideowym fundamentem UE, co świadczy jednoznacznie o wrogim dla cywilizacji łacińskiej stosunku samej UE.
 
Skutkuje to tym, że niejednorodna mieszanina cywilizacyjna, jaką jest UE, zawsze będzie niestabilna i zmienna w swych działaniach, a ostatecznie musi pogrążyć się w marazmie lub po prostu przestać istnieć.
 
Zapewne Koneczny zgodziłby się z tezą, że budowanie tego rodzaju nowej rzeczywistości kulturowej, ekonomicznej, politycznej – to w gruncie rzeczy budowa fikcjijakieś utopii.
 
Próba syntetyzowania różnych typów cywilizacji jest bowiem zawsze próbą nieudaną.
 
Dziękuję za rozmowę.
 
 
ZARYS CYWILIZACJI ŁACIŃSKIEJ I CYWILIZACJA KLASYCZNO-ŁACIŃSKA W PUNKTACH
 
Cywilizacja łacińska (czasem także cywilizacja zachodnia, Zachód) – pojęcie zbliżone do pojęcia cywilizacji zachodniej, oznaczające cywilizację ukształtowaną w Europie. Z czasem ten typ cywilizacji objął również takie tereny jak obie AmerykiAustralię i Nową Zelandię. Szczegółowe analizy cywilizacji Zachodu przeprowadzili Arnold Toynbee i Oswald Spengler, w Polsce Feliks Koneczny.Tak rozumiany Zachód często przeciwstawia się Wschodowi bizantyjskiemu i muzułmańskiemu oraz żydowskiemu.
 
Cywilizacja łacińska w rozumieniu Feliksa Konecznego
 
Według Feliksa Konecznego cywilizacja łacińska opiera się nagreckiej filozofii, rzymskim prawie i etyce chrześcijańskiej.
 
Jako jedyna łączy wszechstronny rozwój kategorii prawdy, rozumiany jako metodyczne dochodzenie do poznania obiektywnej prawdy z kategorią dobra, opartą na podporządkowaniu życia społecznego etyce, będącej zbiorem norm postępowania przyjętym przez społeczeństwo.
 
Dzięki temu cywilizacja łacińska mogła jako jedyna z obecnie istniejących cywilizacji stać się personalistycznąw przeciwieństwie do pozostałych cywilizacji, będących cywilizacjami gromadnościowymi.
 
Cywilizacja łacińska wytworzyła pojęcie państwa, etyki i prawdy.
 
Prawo jest tworzone na podstawie norm etycznych i moralnego prawa naturalnego, dzięki czemu możliwy jest rozwój moralności.
Jedną z cech prawa w cywilizacji łacińskiej jest dualizmFeliks Koneczny wyróżnia zarówno prawo prywatne jak i prawo publiczne.
 
Prawo prywatne znajduje zastosowanie w obyczajach rodzinnych, w stowarzyszeniach, spółdzielniach, partiach politycznych, cechach, izbach zawodowych itd.
 
Państwo w cywilizacji łacińskiej nie ingeruje w tworzenie prawa prywatnego.
 
Nadmierna ingerencja państwa jest sprzeczna z zasadami cywilizacji łacińskiej.
 
Prawo państwowe w cywilizacji łacińskiej jedynie reguluje stosunki międzyludzkie, zapewniające bezpieczeństwo wewnętrzne i zewnętrzne państwa.
 
W cywilizacji łacińskiej jest brana pod uwagę praca organicznasamoorganizacja. Ważną rolę w cywilizacji łacińskiej odgrywają wspólnoty lokalnesamorządyspółdzielnie, kasy pożyczkoweitp. Dzięki temu w cywilizacji łacińskiej jest możliwe ograniczenie roli państwa do niezbędnego minimum.
 
Spośród dóbr materialnych najwyższą wartość w cywilizacji łacińskiej posiadają nieruchomości, a w szczególności grunt.
 
W cywilizacji łacińskiej naturalnym dążeniem jest zapewnienie jak największej liczbie ludzi samodzielności ekonomicznej, czyli np. posiadania własnego warsztatu pracy, dzięki któremu będą oni w stanie utrzymać siebie i rodzinę.
 
W prawie rodzinnym i małżeńskim w cywilizacji łacińskiej występują wyłącznie małżeństwa monogamiczne, a pozycja rodziny jest zdecydowanie wyższa od pozycji rodu.
 
Tak rozumiana cywilizacja łacińska w pewnym stopniu utożsamia się z szerszym pojęciem –kulturą chrześcijańską, która jest syntezą filozofii greckiej oraz chrześcijaństwa.
 
Istotne ujęcie kultury chrześcijańskiej rozwijał w Polsce ojciec Mieczysław Albert Krąpiec, zwłaszcza w książce "Człowiek jako osoba".
 
 
Kultura śródziemnomorska - kultura powstała w basenie Morza Śródziemnego w pierwszym tysiącleciu przed naszą erą. Współtworzyli ją starożytni Żydzi, Grecy i Rzymianie.  Jest podstawą tożsamości narodów współczesnej Europy, a powstałe w latach jej świetności dzieła stanowią dziedzictwo kulturowe dzisiejszej cywilizacji Zachodu. W szerszym znaczeniu kultura śródziemnomorskarozumiana jest także jako kultura wyrosła z tradycji starożytnej Grecji, Rzymu i Izraela, w takim rozumieniu pojęcia zakres jej wpływów oprócz Europy będzie obejmował Amerykę Północną i Południową, Australię i południową Afrykę.
 
Rys historyczny i charakterystyka
Obszar Morza Śródziemnego stanowił teren jednolity geograficznie. Choć narody starożytne tego kręgu znacznie różniły się od siebie, zarówno pochodzeniem, jak i organizacją państwowości czy religią, to wzajemne wpływy i powiązania pozwalają określić ich przynależność do wspólnej kultury. Powstawała sztuka i literaturafilozofia, kodeksy prawa, prace o charakterze naukowym (w tym pierwsze dzieła historyczne), rozwijały się religie poli- i monoteistyczne. Najważniejsze języki w których spisano dorobek starożytności to hebrajski, greka i łacina.
 
Za najistotniejsze elementy starożytnej kultury śródziemnomorskiej uznaje się mitologie grecką i rzymską, grecką filozofię, rzymskie prawo oraz Biblię.
 
 
Rzeczpospolita Chrześcijańskałac. Res Publica Christiana - koncepcja związku chrześcijańskich państw europejskich, oparta na idei civitas christiana, wysunięta w 1306przez Pierre'a Dubois, doradcę króla Francji Filipa IV Pięknego, w dziele „O odzyskaniu Ziemi Świętej”.
Związek miał nie naruszać praw suwerennych państw, jednak mógł stosować sankcje wojskowych wobec agresorów, zdrajców religii (treuga Dei).
 
Zakładano również powstanie Trybunału Rozjemczego, który można uznać za prototyp dzisiejszego sądownictwa międzynarodowego.
 
 
Państwo uniwersalnepaństwo ustanawiane na całym obszarze panowania danej cywilizacji według koncepcji Arnolda Josepha Toynbee'ego.
 
Koncepcję państwa uniwersalnego, jego powstania, trwania i upadku zawarł Arnold Joseph Toynbeew swoim dziele Studium historii, uznaje się ją za intelektualnie najcenniejszą w jego dorobku.
 
Powstanie, trwanie i upadek
W teoriach Toynbee'ego cywilizacja na etapie radzenia sobie ze spotykającymi ją problemami znajduje się w fazie rozwoju (a growth). W pewnym momencie spotyka się z wyzwaniem, na którenie znajduje prawidłowej odpowiedzi i podlega załamaniu (a breakdown). Najczęściej tym fatalnym wyzwaniem według Toynbee'ego jest pojawiająca się dosyć wcześnie w historii danej cywilizacji obiektywna konieczność jej politycznego zjednoczenia.Materialno-duchowy rozwój cywilizacji stawia obiektywny wymóg (wyzwanie) lokalnym społecznościom zintegrowania się w cywilizacyjną całość w płaszczyźnie politycznej. Uważa on to zagadnienie zakrytyczne wyzwanie, na które nie udało się dotąd odpowiedzieć żadnej cywilizacji.
 
Następuje długi, dwufazowy proces dezintegracji cywilizacji aż do jej całkowitego zaniku.
 
Pierwszą fazą dezintegracji jest Czas Zaburzeń(Time of Trouble). Charakteryzują go wojnylokalne pomiędzy państwami i konflikty społeczne w łonie danej cywilizacji. Ostatecznie wyłania się jeden zwycięzca, ustanawia on na obszarze całej cywilizacji państwo uniwersalne(universal state). Następuje okres powodzenia, ustanowienie państwa uniwersalnego zaprowadzającego ład polityczny na całym obszarze jest określane jako "złoty wiek".Imponuje jego potęga i bogactwo, dokonania administracyjnegospodarcze i kulturalne. Porządek utworzony przez to państwo jest jednak powierzchowny, cywilizacja mimo utworzenia państwa uniwersalnego znajduje się już drugiej fazie, schyłkowej. Pożądaną integrację wypiera duch dominacji, społeczeństwo państwa uniwersalnego, powstałego wskutek podboju (skutek "Czasu zaburzeń"), zaczyna wg Toynbee'ego odczuwać "pustkę duchową" co przyczynia się do jego upadku.Ostatecznie cywilizacja upada po stosunkowo nagłym rozpadzie wielkiego uniwersalnego imperium. Na teren upadającej cywilizacji wkraczają zbrojnie, zachęcone jej bogactwem i słabością, sąsiadujące z nią plemiona barbarzyńskie bądź ulega ona atakowi innej cywilizacji(np. andyjska uległa podbojowi przez zachodnią).
 
Czas trwania
 
Toyenbee określa okres trwania Czasu Zaburzeń na około 400 lat i okresu trwania państwa uniwersalnego podobnie na ok. 400 lat[1]. Potem następuje około 300-letnie interregnum.
 
Przykłady państw uniwersalnych
 
Imperium Perskie
 
Toyenbee wymienia ponad dwadzieścia cywilizacji i blisko dwadzieścia państw uniwersalnychm.in. Cesarstwo rzymskie, Państwo Faraonów, starożytny Babilon, Imperium Perskie AchemenidówKalifat arabski, chińskie cesarstwa Qin i Han,Imperium MajówImperium Inków.
 
Krytyka
 
Toynbee'ego oskarżono o sugerowanie załamania i rozkładu cywilizacji zachodniej, odwrócenie się od współczesności. Angielski historyk Hugh Trevor-Roper stwierdził, że Toyenbee "wydaje się podkopywać naszą wolę, witać naszą klęskę, rozkoszowac się zanikiem naszej cywilizacji [...] jest przepełniony czymś co możemy nazwać masochistyczną chęcią bycia pobitym". José Ortega y Gasset określał twórczość Toynebee'ego jako "bezsensy", Philip Bagby oskarżał go wręcz o dyskredytowanie historiozoficznego kierunku badań poprzez wadliwy i nienaukowy sposób dociekań.
 
 
Uniwersalizm - (łac. universalis `powszechny, ogólny`) - dążenie do ogarnięcia pewnej całości, objęcia wszystkiego, całokształt postaw i uznanie zasady dominacji całości nad częściami; powszechność.W zależności od kontekstu "uniwersalizm" ma inne znaczenie:
 
W średniowieczu "uniwersalizm" oznaczał jedność religii (chrześcijaństwo), języka(łaciński) oraz państwa. Zwolennikami tego poglądu byli m.in. Otton III i Sylwester II. Zakładali oni stworzenie wielkiego, ponadnarodowego cesarstwa uniwersalistycznego, składającego się z krajów słowiańskich, niemieckich, francuskich i włoskich. Między innymi z tego powodu zorganizowany został zjazd gnieźnieński.
 
 
Czytaj też;
 
Krótko o cywilizacjach wg. prof. Feliksa Konecznego
 
CYWILIZACJA ŁACIŃSKA W PUNKTACH
 
Podstawowe zasady Cywilizacji Łacińskiej Trzy fundamenty Cywilizacji Łacińskiej:

Rzymskie prawo.
Filozofia grecka.
Moralność chrześcijańska.


Podstawowe zasady Cywilizacji Łacińskiej:

Moralność zgodna z nauką Kościoła katolickiego.
Nawet polityka i wojna nie są wolne od ograniczeń etycznych.
Wyższość moralności nad prawem – źródłem prawa jest moralność – nie znaczy to, że prawo to kodyfikacja moralności, ale że prawo musi być zgodne z moralnością, czyli mogą istnieć nieskodyfikowane prawa moralne, ale wszelkie ustawy muszą być zgodne z moralnością.
Stale rosnące wymogi etyczne i doskonalenie prawa w oparciu o nie.
Władzę i poddanych obowiązują te same prawa moralne.
Władza hierarchiczna z silnym samorządem.
Zdolność społeczności do samoorganizacji, do samonaprawiania się, do oddolnego działania, czyli do pracy organicznej.
Różnorodność i dążenie do równania wzwyż, ku najbogatszemu, ku najmądrzejszemu, ku najlepszemu.
Dualizm prawa, które dzieli się na prywatne i publiczne. I tak samo władztwo nad terenem podzielone jest między właściciela i suwerena.
Relacja między prawem a wolnością polega na tym, że wolność każdego człowieka kończy się tam, gdzie zaczyna się prawo drugiego.
Zwierzchnictwo władzy duchowej nad świecką.
Tolerancja religijna i rozdzielenie władzy cywilnej i duchowej.
Święte prawo własności – szczególnie ziemi i nieruchomości.
Samodzielność i niezależność ekonomiczna ludzi.
Małżeństwo monogamiczne kobiety i mężczyzny.
Nadrzędność rodziny, czyli ojca i matki z dziećmi nad rodem, czyli wszelkimi krewnymi.
Armia w postaci pospolitego ruszenia, czyli ochotnicza.
Czas jest dobrem, które trzeba szanować, zagospodarowywać, oszczędzać. Istnieje więź poprzez pokolenia, historyzm, współodpowiedzialność za przeszłość i przyszłość, wspólna świadomość historyczna.
Naród, jako naturalny związek duchowy, oparty na dobrowolności.

Klasyczny kanon edukacyjny Cywilizacji Łacińskiej – Siedem Sztuk Wyzwolonych:

Trivium:

Gramatyka,
Logika,
Retoryka.

Quadrivium:

Geometria,
Arytmetyka,
Astronomia,
Muzyka.

Najważniejsze wartości filozofii greckiej:

Prawda,
Dobro,
Piękno.

Zasady prawne Cywilizcji Łacińskiej – paremie łacińskie:

Accusare nemo se debet – Nikt nie musi oskarżać siebie samego. Nie można nikogo przymuszać do zeznawania przeciwko sobie.
Actor rei forum sequitur – Powód idzie do sądu (właściwego dla) pozwanego.Zasada określająca właściwość miejscową sądu.
Advocatorum error litigatoribus non noceat– Błąd adwokatów niech nie szkodzi stronom.
Aequitas sequitur legem– Sprawiedliwość idzie za prawem.
Alienus dolus nocere alteri non debet – Nikogo nie powinien obciążać cudzy podstęp.
Ambulatoria est voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum – Wola spadkodawcy może być zmieniona aż do ostatniego tchnienia.
Audiatur et altra pars –Niech będzie wysłuchana również i druga strona. Nie potępiaj bez wysłuchania wszystkich argumentów za i przeciw. Daj stronie oskarżonej szansę na skuteczną obronę. Nie feruj bezwzględnego wyroku, jeśli nie jesteś absolutnie pewien swoich racji.
Bellum nec timendum, nec provocandum–Nie trzeba ani bać się wojny, ani jej prowokować.
Bis de eadem re ne sit actio – Nie można procesować się dwa razy o to samo.
Carum est, quod rarum est – Drogie jest to, co rzadkie. To, co jest rzadkie, jest cenne.
Cedant arma togae – Niech oręż ustąpi przed togą.
Cessante ratione legis, cessat ipsa lex – Gdy ustaje przyczyna obowiązywania ustawy, traci moc sama ustawa.
Cogitationis poenam nemo patitur – Nikogo nie karze się za jego myśli. Nikt nie ponosi odpowiedzialności za swoje myśli. Myśli nie podlegają osądowi.
Commodum eius esse debet, cuius est periculum. – korzyść musi przypadać temu, kto ponosi ryzyko.
Consuetudo pro lege servatur. – zwyczaj jest traktowany jako prawo.
Cum in verbis nulla ambiguitas est, non debet admitti voluntatis quaestio – Gdy w słowach nie ma żadnej dwuznaczności, nie należy podnosić kwestii woli.
Delicta parentium liberis non nocent – Czyny niedozwolone rodziców nie obciążają dzieci.
Dolum malum facit qui ex aliena iactura lucrum quaerit – Działa podstępnie, kto próbuje osiągnąć zysk z cudzego niepowodzenia.
Dolus non praesumitur – Złego zamiaru nie domniemuje się.
Dura lex, sed lex – Twarde prawo, ale prawo.
Ei incumbit probatio qui dicit non qui negat – Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym kto przeczy.
Eius est nolle, qui potest velle. – ten tylko może nie chcieć, kto może chcieć.
Favorabiliores rei potius quam actores habentur – Korzystniejszą [sytuację procesową] mają pozwani niż powodowie.
Hominem causa omne ius constitutum sit – Wszelkie prawo winno być stanowione ze względu na człowieka.
Ignorantia iuris nocet, ignorantia facti non nocet – Nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi.
Impossibilium nulla obligatio est – Nie ma zobowiązania, gdy [świadczenie] jest niemożliwe.
In dubio pro reo – W razie wątpliwości [należy rozstrzygać] na korzyść pozwanego.
In legibus magis simplicitas quam difficultas placet – W prawie podoba się bardziej prostota niż zawiłość.
In omnibus quidem, maxime tamen in iure aequitas spectanda sit – We wszystkim, szczególnie jednak w prawie, należy mieć na względzie [zasady] słuszności.
In testamentis plenius voluntates testantium interpretamur – Wykładnia testamentów opiera się na wnikliwym badaniu woli testatorów.
Incivile est nisi tota lege perspecta una aliqua particula eius proposita iudicare vel respondere– Nieprawidłowe jest wydawanie wyroku lub opinii prawnej bez uwzględnienia całości ustawy, na podstawie jednego jej fragmentu.
Is damnum, dat qui iubet dare – Ten wyrządza szkodę, kto rozkazuje ją czynić.
Is fecit, cui prodest – Uczynił ten, komu przyniosło to korzyść.
Iura non in singulas personas, sed generaliter costituuntur – Prawa są stanowione nie ze względu na konkretne osoby, lecz dla wszystkich.
Iuris prudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia – Nauka prawa jest znajomością spraw boskich i ludzkich oraz wiedzą o tym, co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe.
Ius civile vigilantibus scriptum est – Prawo cywilne jest tworzone dla osób starannych.
Ius est ars boni et aequi – Prawo jest umiejętnością stosowania tego, co dobre i słuszne.
Ius publicum privatorum pactis mutari non potest – Prawo publiczne nie może być zmieniane umowami [osób] prywatnych.
Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi – Sprawiedliwość jest niezmienną i trwałą wolą zagwarantowania każdemu jego prawa.
Legem bonam a mala nulla alia nisi naturae norma dividere possumus – Dobre prawo od złego możemy odróżnić miarą prawa natury.
Legem brevem esse oportet – Ustawa powinna być zwięzła.
Leges ab omnibus intellegi debent – Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich.
Leges bonae ex malis moribus procreantur – Dobre ustawy rodzą się ze złych obyczajów.
Lex posterior derogat legi priori – Ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą.
Lex retro non agit – Ustawa nie działa wstecz.
Libera matrimonia esse antiquitus placuit – Z dawna już postanowiono, że małżeństwa są wolne.
Libertas inaestimabilis res est – Wolność jest rzeczą bezcenną.
Locus regit actum – Miejsce rządzi czynnością prawną.
Male nostro iure uti non debemus – Nie powinniśmy źle korzystać [z przysługującego] nam prawa.
Minime sunt mutanda, quae interpretationem certam semper habuerunt– Jak najmniej należy zmieniać to, co zawsze miało jednoznaczną interpretację.
Ne eat iudex ultra petita partium – Niech nie wychodzi sędzia ponad żądania stron.
Ne quis absens puniatur – Nieobecny niech nie będzie karany.
Neglegentia culpa est – Zaniedbanie jest winą.
Neminem captivabimus nisi iure victum– Nikogo nie uwięzimy, o ile nie zostanie pokonany prawem.
Nemo auditur propriam turpitudinem allegans – Powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany.
Nemo enim in persequendo deteriorem causam, sed meliorem facit – Dochodzenie sprawy przed sądem nie może pogorszyć, lecz jedynie polepszyć sytuację powoda.
Nemo est iudex in propria causa – Nikt nie może być sędzią we własnej sprawie.
Nemo ex suo delicto meliorem nam condicionem facere potest – Nikt nie może polepszyć swojej sytuacji w wyniku własnego czynu bezprawnego.
Nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet – Nie można przenieść na drugiego więcej praw, niż ma się samemu.
Non ex regula ius sumatur, sed ex iure quod est regula fiat – Reguły nie tworzą prawa, lecz się z niego wywodzą.
Non exemplis, sed legibus iudicandum est – Należy orzekać na podstawie ustaw, a nie naśladować wcześniejsze rozstrzygnięcia.
Non numeranda, sed ponderanda sunt argumenta – argumenty należy oceniać nie według liczby, ale znaczenia.
Non omne quod licet honestum est – Nie wszystko, co dozwolone jest uczciwe.
Non omnis vox iudicis iudicati continet auctoritatem – Nie każda wypowiedź sędziego ma moc wyroku.
Nostrum est iudicare secundum allegata et probata – Powinniśmy sądzić zgodnie z przedłożonymi i pewnymi [dowodami].
Nulla pactione effici potest, ne dolus praestetur – Umową nie można wyłączyć odpowiedzialności za podstęp.
Nulla poena sine lege – Nie ma kary bez [stosownego przepisu] ustawy.
Nullus idoneus testis in re sua intellegitur – Nikt nie może być wiarygodnym świadkiem we własnej sprawie.
Nullus videtur dolo facere, qui iure suo utitur – Uważa się, że nie działa podstępnie ten kto korzysta ze swego prawa.
Nuptias non concubitus, sed consensus facit. – Nie fakt współżycia ale porozumienie czyni małżeństwo.
Omnis definitio in iure civili periculosa est: parum est enim, ut non subverti potest – Wszelka definicja w prawie cywilnym jest niebezpieczna, ponieważ rzadko się zdarza, by nie można było jej podważyć.
Onus est honos qui sustinet rem publicam – Obowiązek jest zaszczytem utrzymującym Rzeczpospolitą.
Optima est legum interpres consuetudo – Zwyczaj jest najlepszą wykładnią prawa.
Pacta sunt servanda –Umów należy dotrzymywać.
Placuit in omnibus rebus praecipuam esse iustitiae aequitatisque quam stricti iuris rationem – We wszystkich sprawach powinna mieć pierwszeństwo zasada sprawiedliwości i słuszności nad zasadą ścisłego prawa.
Prior tempore potior iure – Pierwszy w czasie lepszy w prawie.
Prius quam exaudias ne iudices –Nie sądź zanim nie wysłuchasz.
Qui munus publice mandatum accepta pecunia reperunt, crimine repetundarum postulantur – Dopuszcza się zdzierstwa ten, kto sprawując funkcję publiczną przyjmuje pieniądze od zainteresowanych.
Qui non facit quod facere debet, videtur facere adversarus ea, quia non facit – Jeżeli ktoś nie czyni tego, co czynić powinien uważa się, że czyni przeciwnie, ponieważ nie czyni.
Quid est enim civitas nisi iuris societas civium – Czym jest bowiem państwo, jeśli nie opartym na prawie związkiem obywateli.
Quod ad ius naturalre attinet, omnes homines aequales sunt – Zgodnie z prawem naturalnym wszyscy ludzie są równi.
Quod initio vitiosum est, non potest tractu temporis convalescere – To co od początku jest wadliwe, nie może być uzdrowione przez sam upływ czasu.
Quod omnes similiter tangit, ab omnibus comprobetur – Co wszystkich jednakowo dotyczy, winno być przez wszystkich zatwierdzone.
Reformatio in peius iudici appellato non licet – Sędziemu apelacyjnemu nie wolno zmieniać wyroku na niekorzyść odwołującego się.
Res iudicata pro veritate accipitur – Rozstrzygnięcie sądowe przyjmuje się za prawdziwe.
Reus excipiendo fit actor – Pozwany w zakresie zarzutu procesowego staje się powodem.
Salis populi suprema lex esto – Dobro Rzeczypospolitej niechaj będzie najwyższym prawem.
Satius enim esse impunitum relinqui facinus nicentis quam innocentem damnari – Lepiej pozostawić bezkarnym występek złoczyńcy, niż skazać niewinnego.
Scire leges non hoc est verba earum tenere, sed vim ac potestatem – Znać prawa to nie znaczy trzymać się słów ustawy, ale jej treści i mocy działania.
Secundum naturam est commoda cuiusque rei eum sequi, quem seuentur incommoda – Naturalne jest, aby ten czerpał korzyści z rzeczy, kto ponosi związane z nią ciężary.
Sententia facit ius inter partes – Wyrok tworzy prawo między stronami.
Si in ius vocat, ito – Kto został wezwany przed sąd, niech się stawi.
Silent leges inter arma – Milkną prawa w szczęku broni.
Summum ius summa iniuria – Najwyższe prawo [bywa] najwyższym bezprawiem.
Ubi eadem legis ratio, ibi eadem legis, dispositio – W takich samych okolicznościach należy stosować te same rozwiązania prawne.
Ubi lex, ibi poena – Gdzie jest prawo, tam jest i kara.
Vanae voces populi non sunt audiendae – Nie należy dawać posłuchu czczym głosom tłumu.
Venire contra factum proprium nemini licet – Nie wolno występować przeciwko temu, co wynika z własnych czynów.
Vim vi repellere licet – Siłę wolno odeprzeć siłą.
Volenti non fit iniuria–Chcącemu nie dzieje się krzywda.

Moralność chrześcijańska:

Dekalog:

Nie będziesz stawiał innych bogów obok Mnie.
Nie nadużywaj imienia Pana, twego Boga.
Pamiętaj o dniu odpoczynku, aby go świętować.
Czcij ojca i matkę.
Nie morduj.
Nie popełniaj zdrady małżeńskiej.
Nie kradnij.
Nie składaj przeciw drugiemu fałszywego zeznania.
Nie dąż do zdobycia cudzej żony.
Ani żadnej rzeczy, która należy do innego.

Siedem grzechów głównych:

pycha,
chciwość,
nieczystość,
zazdrość,
nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu,
gniew,
lenistwo.

Cztery cnoty kardynalne:

roztropność,
sprawiedliwość,
wstrzemięźliwość,
męstwo.

Uczynki miłosierdzia co do duszy:

grzeszących upominać,
nieumiejących pouczać,
wątpiącym dobrze radzić,
strapionych pocieszać,
krzywdy cierpliwie znosić,
urazy chętnie darować,
modlić się za żywych i umarłych.

Uczynki miłosierdzia co do ciała:

łaknących nakarmić,
pragnących napoić,
nagich przyodziać,
podróżnych w dom przyjąć,
więźniów pocieszać,
chorych nawiedzać,
umarłych grzebać.

Siedem darów Ducha Świętego:

mądrość,
rozum,
rada,
męstwo,
umiejętność,
pobożność,
bojaźń Boża.

Sześć prawd wiary:

Jest jeden Bóg,
Bóg jest sędzią sprawiedliwym, który za dobre nagradza, a za złe karze,
Są trzy osoby Boskie: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty,
Syn Boży stał się człowiekiem i umarł na krzyżu dla naszego zbawienia,
Dusza ludzka jest nieśmiertelna,
Łaska Boska jest do zbawienia koniecznie potrzebna.

Trzy cnoty Boskie:

Wiara,
Nadzieja,
Miłość.

Ostateczne rzeczy człowieka:

Śmierć,
Sąd Boży,
Niebo albo piekło.

Najważniejsze dobre uczynki:

Modlitwa,
Post,
Jałmużna.

Opracował Grzegorz P. Świderski
 

 

 
 
 

KOMENTARZE

  • jako uzupełnienie literatury polecam J. Kwaśniewskiego
    http://jacek.kwasniewski.eu.org/JK_texts/powstanie-zew.pdf
    "Średniowieczne korzenie nauki nowożytnej. Wpływ otoczenia na powstanie nauki. Rola Kościoła"
  • Prawa dziejowe i metody organizacji społeczeństw
    Wykład dr. Pawła Skrzydlewskiego: "Cywilizacja i kultura w ujęciu Feliksa Konecznego", wygłoszona na konferencji zorganizowanej przez Koło Filozoficzne Studentów KUL, Akademicki Klub Myśli Społeczno-Politycznej "VADE MECUM" KUL, Instytut im. Kazimierza Wielkiego w Lublinie w dniu 17 marca 2010 r.
    dr Paweł Skrzydlewski 1/3 Cywilizacja i kultura w ujęciu Feliksa Konecznego
    https://www.youtube.com/watch?v=ShZAbmsMzm0
    dr Paweł Skrzydlewski 2/3 Cywilizacja i kultura w ujęciu Feliksa Konecznego
    https://www.youtube.com/watch?v=NNU2Kh0QUKk
    dr Paweł Skrzydlewski 3/3 Cywilizacja i kultura w ujęciu Feliksa Konecznego
    https://www.youtube.com/watch?v=2n8RETbeUws

    Cywilizacja źródłem polskości. Nauka Feliksa Konecznego 1/5
    https://www.youtube.com/watch?v=0aY9owXkB9g

OSTATNIE POSTY

więcej

MOJE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930    

ULUBIENI AUTORZY

więcej